Je zet de maaltijd voor de baby neer.
Hij pakt een stukje, plet het tussen zijn vingers, probeert het naar zijn mond te brengen… mist. Hij probeert het opnieuw. Een deel belandt op de tablet, een ander deel in zijn haar en waarschijnlijk ook een beetje onder de stoel. 😅
En vanzelfsprekend ontstaat dan al snel de wens om te helpen.
Moeten we hem het alleen laten doen, terwijl het veel sneller zou zijn om het hem zelf te geven?
Bij RAPLEY-METHODE is autonomie een essentieel onderdeel van de maaltijden. Maar je baby alleen laten eten betekent niet dat je er onophoudelijk bij moet blijven zonder in te grijpen, wat er ook gebeurt.
Het idee is eerder om hem de kans te geven het te proberen, terwijl we hem tegelijkertijd de hulp bieden die hij echt nodig heeft.
Alleen eten is iets wat je leert
Voor ons is het pakken van eten en het naar onze mond brengen volledig automatisch geworden.
Voor een baby is het een aaneenschakeling van kleine vaardigheden die hij of zij moet aanleren.
Hij moet leren het voedsel dat hij wil pakken te herkennen, zijn arm in de juiste richting uit te strekken, zijn hand te positioneren, het stuk vast te pakken, zijn kracht in te schatten en het vervolgens naar zijn mond te brengen.
Kortom, wat eruitziet als een simpel stukje broccoli dat naar de mond wordt gebracht, is in werkelijkheid een behoorlijke oefening in coördinatie.
Door deze handelingen te herhalen, ontwikkelt de baby geleidelijk aan meer precisie en zelfstandigheid.
Als je net begint met het afspenen, zorg er dan eerst voor dat je baby de nodige vaardigheden heeft om te beginnen. Je vindt alle richtlijnen in ons artikel " Wanneer begin je met de RAPLEY-METHODE ? Tekenen dat je baby er klaar voor is."
Het aanraken en fijnstampen van voedsel is niet hetzelfde als "spelen in plaats van eten"
Als je een baby een stukje eten tussen zijn vingers ziet fijnknijpen of er een paar seconden mee ziet spelen voordat hij het opeet, kun je de indruk krijgen dat hij met zijn maaltijd aan het spelen is.
Maar in de beginfase van het spenen is het ontdekken van nieuw voedsel ook onderdeel van het leerproces.
De baby ontdekt dat een banaan zacht is, dat broccoli tussen zijn vingers uit elkaar valt, of dat een pannenkoek niet op dezelfde manier reageert als een stuk avocado.
Hij ontdekt de textuur, vorm, temperatuur, geur en stevigheid van elk voedselproduct.
Het hoeft dus niet alles direct in de maag te belanden om de maaltijd nuttig te laten zijn.
Waarom is autonomie belangrijk aan de onderhandelingstafel?
Door baby's actief te laten deelnemen aan de maaltijd, kunnen ze tegelijkertijd verschillende vaardigheden ontwikkelen.
Hand-oogcoördinatie
De baby kijkt naar een stukje eten, probeert het vast te pakken en brengt het vervolgens naar zijn mond.
In het begin is de reis soms… creatief. 😅
Door herhaalde pogingen worden zijn bewegingen geleidelijk aan preciezer.
Fijne motoriek
In het begin pakt de baby het eten meestal met zijn hele hand.
Na verloop van tijd wordt zijn greep preciezer en begint hij zijn vingers meer te gebruiken, waarbij hij geleidelijk de duim-wijsvingergreep ontwikkelt.
Het aangeboden voedsel kan vervolgens worden aangepast aan de nieuwe mogelijkheden. We beschrijven deze verschillende stappen in detail in het artikel " Wanneer en hoe de gerechten aan te passen met RAPLEY-METHODE ?".
Zintuiglijke ontdekking
Zelfs voordat ze het proeven, leren baby's al heel veel door hun eten aan te raken.
Een kleverige, natte, korrelige of smeltende textuur geeft niet dezelfde sensaties.
Door deze herhaalde verkenning raakt hij geleidelijk vertrouwd met een grote verscheidenheid aan voedingsmiddelen.
Luisteren naar je honger- en verzadigingssignalen
Wanneer een baby actief betrokken blijft bij de maaltijd, kan hij of zij ook gemakkelijker aangeven dat hij of zij wil eten, het tempo verlagen of stoppen wanneer er geen honger meer is.
Het doel is dus niet om hem een vooraf bepaalde hoeveelheid te laten eten, maar om hem een geschikte maaltijd aan te bieden en zijn signalen af te wachten.
En als u zich regelmatig zorgen maakt over hoeveel uw baby eet, kunt u in ons artikel ' Baby weigert te eten: normaal of zorgwekkend?' eens rustig de eetlust van uw baby onder de loep nemen.
Betekent dat dat we een baby nooit mogen helpen?
Nee.
Autonomie betekent niet dat er geen ondersteuning is.
Er is een belangrijk verschil tussen dingen voor de baby doen en de baby helpen om zelfstandig succes te behalen.
Stel je voor dat er voortdurend iets door zijn vingers glipt.
Je kunt het verplaatsen of iets dichterbij zetten, zodat de baby het zelf kan pakken.
Je kunt ook een gebaar demonstreren door voor hem te eten of de vorm van een gerecht aan te passen dat te moeilijk te pakken is geworden.
Het doel is hem net genoeg hulp te bieden zodat hij zijn ontdekkingstocht kan voortzetten.
Voordat je ingrijpt... wacht een paar seconden
Dit is waarschijnlijk een van de moeilijkste dingen voor ons ouders. 😅
De baby probeert iets te pakken.
Hij mist.
Onze hand gaat bijna automatisch naar hem toe om hem te helpen.
Een paar seconden wachten geeft hem echter soms de gelegenheid om naar een andere oplossing te zoeken.
Hij kan de positie van zijn hand veranderen, het eten omdraaien, een andere greep proberen of zijn andere hand gebruiken.
En uiteindelijk lukte het.
Deze korte wachttijd betekent niet dat we hem weigeren te helpen.
Het geeft hem simpelweg de kans om het zelf te proberen voordat iemand anders het voor hem doet.
En de lepel?
De lepel is niet in strijd met de autonomie.
Sommige texturen zijn gewoonweg moeilijk, of zelfs onmogelijk, om direct met de vingers vast te pakken: yoghurt, compote, dikke puree, pap..
Je kunt dan een voorgevulde lepel : je legt het mengsel erop en laat de baby de lepel zelf vastpakken en naar de mond brengen.
Een andere oplossing is om voedsel als drager te gebruiken om bepaalde texturen te transporteren. Alles wordt uitgelegd in ons artikel over de drager en de voorgevulde lepel in de RAPLEY-METHODE.
Na verloop van tijd zal de baby meer coördinatievermogen ontwikkelen en geleidelijk aan proberen zijn eigen lepel te vullen.
En ja, de eerste pogingen belanden misschien vaker op tafel dan in zijn mond.
Zo leren we ook.
Als volgende stap kun je ook ontdekken wanneer je bestek en een bord kunt introduceren bij de maaltijden van je baby.
Waarom smeert de baby overal zoveel eten neer?
Omdat hij aan het leren is.
Maar dat is niet alles.
Het eten kan vallen omdat de baby nog niet zeker is van zijn grip, het te stevig of juist niet stevig genoeg vasthoudt, probeert het eten te verplaatsen of gewoon aan het experimenteren is met wat er gebeurt als hij loslaat.
Soms kan gooien ook betekenen dat hij geen honger meer heeft, dat hij moe is of dat hij een reactie probeert uit te lokken.
Met andere woorden: niet alles wat op de grond belandt, heeft noodzakelijkerwijs dezelfde betekenis.
Als je baby inmiddels zover is dat hij of zij methodisch elk hapje overboord gooit, dan helpt ons artikel ' Waarom gooit mijn baby eten op de grond?' je dit gedrag te begrijpen en te leren hoe je erop kunt reageren.
Het toestaan van onderzoek betekent niet dat iedereen carte blanche krijgt
Het respecteren van de autonomie van een baby betekent niet dat er tijdens de maaltijden geen regels meer gelden.
Je kunt absoluut eenvoudige limieten instellen.
Als de baby opzettelijk steeds weer met eten gooit en geen interesse meer lijkt te hebben in zijn maaltijd, kun je hem rustig eraan herinneren dat het eten op tafel blijft staan en observeren of hij verder wil eten.
Als hij aangeeft dat hij klaar is, kan de maaltijd gewoon beëindigd worden.
Autonomie wordt ook ingebouwd in een geruststellend en voorspelbaar kader.
Wat als de baby er heel lang over doet om te eten?
Een baby die leert zelfstandig te eten, zal daar uiteraard langzamer in zijn dan een volwassene.
Hij observeert, manipuleert, probeert en begint opnieuw.
Je hoeft niet elke maaltijd te timen.
Aan de andere kant, als de baby erg moe is, geleidelijk alle interesse verliest of duidelijk laat merken dat hij genoeg heeft gegeten, is het niet per se zinvol om de maaltijd te verlengen in de hoop dat hij nog een paar extra stukjes eet.
We kunnen gewoon stoppen wanneer de signalen aangeven dat het klaar is.
Hoe kunnen we zelfstandigheid bevorderen zonder elke maaltijd ingewikkeld te maken?
Een paar kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken.
Bied telkens een kleine hoeveelheid voedsel aan
Het is niet nodig om de hele tablet te vullen.
Een paar stuks zijn voldoende.
Als hij meer wil, kun je er gewoon meer bij doen.
Dit maakt eten soms makkelijker en beperkt ook de grote rommel rond de stoel een beetje.
Kies geschikte formaten
Voedsel dat moeilijk vast te pakken is, leidt eerder tot frustratie.
De stukjes moeten in eerste instantie groot genoeg zijn om met de hele hand vast te pakken en de textuur moet aangepast zijn aan de vaardigheden van de baby.
De formaten zullen zich vervolgens ontwikkelen in lijn met de manier waarop ermee wordt omgegaan.
Leg de baby in de juiste positie
Om zelfstandig te kunnen eten, moet een baby ook zijn handen, armen en lichaam correct kunnen gebruiken.
Een goede voorbereiding is daarom essentieel. Als u twijfelt over uw uitrusting, controleer dan of uw baby in de juiste positie zit en of de kinderstoel geschikt is voor de RAPLEY-METHODE.
Een beetje rommel accepteren
Er bestaat waarschijnlijk geen perfect schone RAPLEY-METHODE . 😅
Een slabbetje dat alles bedekt, geschikte bescherming of een systeem om te voorkomen dat er iets op de vloer terechtkomt, kan het dagelijks leven een stuk makkelijker maken.
Het doel is zeker niet om te voorkomen dat de baby voedsel aanraakt.
Het gaat er meer om een omgeving te creëren waarin we hem kunnen laten experimenteren zonder dat hij de hele maaltijd hoeft na te denken over de afwas die hem daarna te wachten staat.
Maar autonomie betekent nooit eten zonder toezicht
Een baby kan zelfstandig eten, maar mag nooit alleen zijn tijdens het eten.
Tijdens de maaltijd moet er een volwassene aanwezig en alert zijn.
De baby moet ook in de juiste positie liggen en het aangeboden voedsel moet een vorm en textuur hebben die geschikt zijn voor zijn of haar mogelijkheden.
Voordat je begint met het variëren van je voeding, neem de tijd om de veiligheidsregels van de RAPLEY-METHODE en na te gaan hoe je voedingsmiddelen die verstikkingsgevaar opleveren, kunt aanpassen.
Autonomie vervangt nooit veiligheid.
Hoe vind je de juiste balans tussen helpen en dingen op hun beloop laten?
Een heel eenvoudige vraag kan je al helpen:
"Heeft de baby mij echt nodig om te slagen, of wil ik gewoon helpen omdat het sneller zou gaan?"
Soms heeft hij je echt nodig.
Soms heeft hij er maar een paar seconden langer voor nodig.
Je kunt dus eerst observeren voordat je ingrijpt, het goede voorbeeld geven in plaats van het zelf te doen, de toegang tot voedsel vergemakkelijken of een geschikt hulpmiddel aanbieden.
Laat hem het dan weer overnemen.
Het doel is niet om een baby te hebben die bij elke maaltijd volkomen zelfstandig is.
Het komt er simpelweg op neer hem voldoende ruimte te geven om zijn vaardigheden geleidelijk te ontwikkelen.
Samenvattend
Een baby zelfstandig laten eten houdt meer in dan alleen een paar stukjes eten voor hem of haar neerzetten.
Telkens als hij iets vangt, aanraakt, verplettert, in zijn mond stopt, mist en het vervolgens opnieuw probeert, experimenteert hij en ontwikkelt hij geleidelijk zijn vaardigheden.
Hij ontwikkelt coördinatie, precisie en autonomie terwijl hij met al zijn zintuigen voedsel ontdekt.
Dit betekent niet dat we hem onze hulp moeten weigeren.
Onze rol is eerder om hem te ondersteunen zonder systematisch alles voor hem te doen.
Dus ja, een tijdje zal een deel van de maaltijd waarschijnlijk op de baby, op de tablet en soms op plekken terechtkomen die niemand echt begrijpt.
Maar achter deze vrolijke chaos schuilt ook een hoop leerplezier.
